العلامة الحلي ( مترجم : على شيروانى )

160

ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى )

كه براى مكلّف و يا غير مكلف مفسده نباشد ، از طرفى تكليف كافر مستلزم ضرر و زيان براى مكلف [ - شخص كافر ] است و در نتيجه اين تكليف قبيح مىباشد ، همان‌گونه كه تكليف كردن زيد ، اگر مستلزم مفسده‌اى براى عمرو باشد ، قبيح خواهد بود . [ زيرا از اين جهت فرقى ميان مكلف و غير مكلف نيست . تكليف در صورتى كه زيانى به دنبال داشته باشد ، چه براى مكلف و چه براى غير مكلف ، قبيح مىباشد . ] پاسخ اين اعتراض آن است كه ضرر و زيان در اين‌جا مفسده است اما نه از جهت تكليف ، بلكه از جهت انتخاب [ بد ] مكلّف ، چنان‌كه [ شرحش ] گذشت ؛ و اين غير از چيزى است كه حسن تكليف مشروط به آن است ، يعنى منتفى بودن مفسده‌اى كه لازمهء خود تكليف است . [ خلاصه آن‌كه حسن تكليف مشروط به آن است كه تكليف خودش فى نفسه مستلزم مفسده نباشد ، و تكليف كافر اين شرط را واجد است ، زيرا مفسده‌اى كه در تكليف كافر است ، از انتخاب بد او ناشى شده است . ] قال : و الفائدة ثابتة . أقول : هذا جواب عن سؤال مقدر و تقريره : انّ تكليف الكافر لا فائدة فيه لأنّ الفائدة من التكليف هي الثواب و لا ثواب له فلا فائدة في تكليفه فكان عبثا . و الجواب : لا نسلّم أنّ الفائدة هي الثواب بل التعريض له و هو حاصل في حقه كالمؤمن . متن : فايدهء [ تكليف ، كه همان در معرض پاداش قرار گرفتن مكلف است ، در حق كافر نيز ] ثابت است . شرح : اين عبارت پاسخ پرسش مقدرى است بدين تقرير : تكليف كردن كافر فايده‌اى دربر ندارد ، زيرا فايدهء تكليف همان پاداش است ، و پاداشى براى كافر